Nola egin zuen FoodcoopBCNk batzar nagusi hibrido bat Vocdonirekin, kooperatibaren etorkizuna erabakitzeko

FoodcoopBCN Bartzelonako lehen supermerkatu kooperatibo, parte-hartzaile eta irabazi-asmorik gabekoa da. Bere bazkideena da, eta erabaki garrantzitsuenak bazkide guztiek hartzen dituzte batzar nagusian.

2026ko irailaren 21ean, FoodcoopBCNk bere historiako batzar garrantzitsuenetako bat egin zuen: kooperatibaren etorkizuna erabakitzeko bozketa bat. Consell Rector delakoak, hau da, kooperatibaren zuzendaritza-kontseiluak, argi zuen halako tamainako erabaki batek ahalik eta ahots gehien behar zituela. Horregatik, batzar nagusi hibrido bat antolatu zuen Vocdonirekin: aretoan zeuden bazkideek paperean bozkatu zuten, eta etxean zeudenek streaming bidez jarraitu zioten batzarrari eta online bozkatu zuten.

Emaitza: 115 boto, bazkideen % 12,6, eta kooperatiba osoak bere egin zezakeen erabaki bat.

Datu nagusiak¶

• Erakundea: FoodcoopBCN, Bartzelonako supermerkatu kooperatiboa
• Bozketa: kooperatibaren etorkizunari buruzko batzar nagusia
• Data: 2026ko irailaren 21a
• Formatua: hibridoa, paperezko botoa aretoan eta onlineko bozketa etxetik
• Emandako botoak: 115 (85 aurrez aurre eta 30 online), 916 bazkide kontsumitzaileko errolda baten % 12,6
• Onlineko bozketa: boto anonimo eta egiaztagarria, emaitzak zifratuta itxiera arte
• Kudeaketa: kooperatibak berak antolatu zuen bozketa Vocdoni App erabiliz, errolda kudeatzetik batzarra bideratzeraino.

Zer da FoodcoopBCN¶

FoodcoopBCN 2018an sortu zen, supermerkatu parte-hartzailearen eredua Bartzelonara ekartzeko, eta New Yorkeko Park Slope Food Coop-en inspiratuta. Denda 2022an ireki zuen.

Eredua sinplea da: supermerkatua bazkideena da. Bazkide kontsumitzaileek ordu batzuk ematen dituzte hilean denda aurrera ateratzen, eta bazkide guztiek dute hitza eta botoa batzarrean, erabaki handiak hartzen diren tokian.

Erronka: legitimitatea behar zuen erabaki bat¶

Mahai gainean dagoena kooperatibaren beraren etorkizuna denean, emaitzak zalantzaezina izan behar du. Horrek bi gauza esan nahi ditu: bazkideek konfiantza izan dezaketen prozesu bat, eta behar adina parte-hartze, emaitzak bazkidegoa ordezka dezan.

Aurrez aurrekoa soilik den batzar batek bigarren baldintza hori zailtzen du. Bazkideek lana, seme-alabak, zaintza-lanak eta beren bizitza dituzte, eta hori ez da beti bateragarria arratsalde bat bilera-gela batean ematearekin. Batzuk hiriko beste auzo batzuetan bizi dira, edo hiritik kanpo. Ehunka bazkide dituen kooperatiba batean, aurrez aurrekoa soilik den batzar batek gehienak kanpoan uzten ditu, besterik gabe.

Consell Rectorrak nahi zuen bazkide guztiek parte hartu ahal izatea, edonon zeudela ere. Hau behar zuten:

• Batzar bakarra, bozkatzeko bi modu, aretoko eta etxeko bazkideek erabaki berean parte har zezaten
• Identifikazio fidagarria, bazkideek bakarrik bozka zezaten, eta bakoitzak behin bakarrik
• Boto anonimoa, inork ikus ez zezan bazkide bakoitzak zer bozkatu zuen
• Egiaztatu daitezkeen emaitzak, bozketa itxi bezain laster eskuragarri
• Kooperatibak berak kudea zezakeen prozesu bat, talde teknikorik kontratatu gabe

Nola funtzionatu zuen batzar hibridoak¶

Aretoan: kooperatiban egindako batzarrera joan ziren bazkideek paperean bozkatu zuten.

Etxean: joan ezin izan zuten bazkideek streaming bidez jarraitu zioten batzarrari. Bozkatzeko unea iritsi zenean, bozketaren esteka ireki zuten, bazkide gisa identifikatu ziren eta botoa eman zuten telefonotik edo ordenagailutik. Ez zen aplikaziorik deskargatu behar, ezta konturik sortu ere.

Onlineko bozketa: onlineko boto bakoitza anonimoa izan zen, bazkide bakoitzaren identifikazioa eta haren botoa bereizita gorde zirelako, eta ezin zirelako elkarrekin lotu. Gainera, botoak zifratuta egon ziren bozketa itxi arte; horrela, ezein emaitza partzialek ezin zuen eragin oraindik erabakitzen ari zenarengan. Bozketa ixtean, onlineko botoak automatikoki zenbatu ziren, eta paperezko zenbaketari gehitu zitzaizkion.

Kooperatibak kudeatua, hasieratik amaierara¶

FoodcoopBCNk ez zuen informatika-sailik edo kanpoko hornitzailerik behar izan batzarra egiteko. Kooperatibako taldeak berak erabili zuen Vocdoni App urrats guztietarako:

1. Errolda kudeatzea. Bozkatzeko eskubidea zuten bazkideen zerrenda kargatu eta eguneratu zuten.
2. Bozketa sortzea. Batzarreko galdera eta aukerak konfiguratu zituzten.
3. Batzar-eguna bideratzea. Onlineko bozketa batzarraren erritmoan ireki eta itxi zuten, eta emaitzak itxiera-unean bertan izan zituzten.

Batzar hibridoetarako, Vocdoni App-ek aukera ematen die administratzaileei errolda eguneratzeko bozketa abian dagoen bitartean. FoodcoopBCNk batzar-egunean erabili zuen aukera hori, aurrez aurre agertu ziren bazkideei onlineko bozketarako sarbidea kentzeko; horrela, bakoitzak behin bakarrik bozka zezakeen, paperean.

«FoodcoopBCNko bazkide askok ezin dute beti batzarrera etorri, lanagatik, zaintza-lanengatik edo urrun bizi direlako. Boto hibridoari esker, 30 bazkidek streaming bidez jarraitu zioten batzarrari, eta etxetik eman zuten botoa, segurtasun osoz. Batzarra aurrez aurrekoa soilik izan balitz, ahots horiek kanpoan geratuko ziren.»

- Gerard Palou, FoodcoopBCNko Consell Rectorreko kidea

Emaitzak: 115 boto eta erabaki legitimoagoa¶

• 115 boto guztira, bozkatzeko eskubidea zuten 916 bazkide kontsumitzaileen % 12,6
• 85 boto paperean, aretoan zeuden bazkideenak
• 30 boto online, etxetik jarraitzen zuten bazkideenak

Online emandako 30 boto horiek guztizkoaren laurdena baino gehiago dira, eta aretoan emandako botoen kopurua % 35 handitu zuten. Aretoan egon ezin ziren bazkideenak dira, aurrez aurrekoa soilik den batzar batek kanpoan utziko zituzkeenak.

Esperientzia ona eta erraza izan zen, bai etxetik bozkatu zuten bazkideentzat, bai batzarra bideratu zuen taldearentzat. Eta kooperatibak bilatzen zuena lortu zuen: parte-hartze eta legitimitate handiagoko erabaki bat, prozesu seguru, egiaztagarri eta anonimo baten bidez hartua.

Zergatik den garrantzitsua onlineko bozketa kontsumo-kooperatibentzat¶

Kontsumo-kooperatibak printzipio batean oinarritzen dira: bazkide bat, boto bat. Hazten diren heinean, gero eta zailagoa da printzipio hori benetan betetzea.

Ehunka edo milaka bazkide dituen kooperatiba batek ezin ditu guztiak areto bakarrean bildu, eta zenbat eta lurralde zabalagoan bizi bazkideak, orduan eta gutxiagok har dezakete parte aurrez aurre. Hiri, eskualde edo herrialde batean barreiatutako bazkideek joan-etorrien denbora eta kostuak hartu behar dituzte beren gain. Lana, txandak edo zaintza-lanak dituztenek askotan ezin dute joan. Emaitza: batzarrean bertan egon ahal izan diren gutxi batzuek hartzen dituzte erabakiak, ez bazkidegoak.

Onlineko bozketak eta bozketa hibridoak hori aldatzen dute:

• Bazkide gehiagok hartzen dute parte, bozkatzeak minutu gutxi batzuk besterik ez dituelako eskatzen, edozein gailutatik eta edonondik
• Erabakiek legitimitatea irabazten dute, emaitzak bazkidegoaren zati handiagoa islatzen duelako
• Prozesuak zorrotza izaten jarraitzen du, bazkide egiaztatuekin, boto anonimoarekin eta edonork egiazta ditzakeen emaitzekin
• Batzarrak bere aurrez aurreko izaerari eusten dio, joan nahi duten bazkideek aretoan bozkatzen jarrai dezaketelako

Hori FoodcoopBCN bezalako elikadura-kooperatibei aplikatzen zaie, baita energia-, etxebizitza-, kontsumo- eta kreditu-kooperatibei ere, milaka bazkide izan ditzaketenak. Ikuspegi bera erabiltzen du Plataforma per la Llenguak lau estatutako bazkideei boto-eskubide bera emateko, bera erabili zuen COIBek bere urteko batzar nagusi hibridoa egiteko, eta bera erabili zuten FC Barcelonako penyek beren aholku-kontseilua hautatzeko.

Zure kooperatibak batzar nagusiak, zuzendaritza-hauteskundeak edo bazkideen kontsultak egiten baditu, ikusi nola funtzionatzen duen Vocdonik kooperatibentzako onlineko bozketa-software gisa.

Ekarri bazkide guztiak batzarrera¶

FoodcoopBCNren batzar nagusiak erakusten du nolakoa den bozketa hibridoa kooperatiba batean:

• Iritsi bazkide guztiengana, aretoan edo etxean
• Mantendu boto bakoitza anonimo, edonork egiazta ditzakeen emaitzekin
• Kudeatu zuk zeuk, erroldatik azken emaitzaraino
• Irabazi legitimitatea, bazkidegoaren zati handiago batek babestutako erabakiekin

---

Zure kooperatibak erabaki bat bere bazkideen esku utzi behar badu, gure taldeak bozketa diseinatzen lagun zaitzake. Bestalde, doan has zaitezke eta zure lehen bozketa minutu gutxitan prestatu. Ez da kreditu-txartelik behar.

Hitz egin gure taldearekin